miércoles, 6 de enero de 2021

Ikasleen gutunak (3) zapatistentzat




ZAPATISTENTZAT GURE GUTUNAK 


Gutun honek adierazi nahi du zer den talde zapatista, hauek dira Askapen Nazionaleko Armada Zapatista, Mexikoko erakunde edo hobeto esanda mugimendu sozial bat da. Talde armatu iraultzaile bat izan zen. Gaur egun ez daramate armarik baizik eta txanoak beraien aurpegiak ez ikusteko. Gehienez, herri indigenetako kideek osatzen dute mugimendu hau, kapitalismoaren aurkako mugimenduaren parte dira. Geroago, nire gutuna egin dudanean, idatzi dut Ceci etorri zenean zer kontatu zigun, hau da: nola bizitzen diren indigenak Chiapasen, zer lortu nahi duten… Ondoren, kontatu dut nola bizitzen garen gu, eta gauza asko ditugula baina ez ditugula baloratzen. Adibidez, urarekin guk ez dugu egin behar ezer, bakarrik ordaindu, eta ura daukagu kanilan, etxean, nahi dugun beste. Zuek agian joan behar duzue oinez uraren bila egun guztietan, noizbehinka. Azkenik jakin nahi dudana hauxe da: nola bizitzen zarete?egunero, zer egiten dute umeek?, ea eskolara joaten diren ala ez, zenbat diru duzue zeozer jateko...hauek dira nire zalantzak. 


Me llamo Gontzal Orbe, tengo 16 años y soy de Bilbao. Actualmente estudio en el colegio Jesuitas Indautxu de Bilbao, en pleno centro de la ciudad. He conocido el movimiento de los Zapatistas gracias a mi actual profesora de historia. Como bien nos ha estado explicando, el movimiento Zapatista es una organización Mexicana.

 También tengo que dar gracias a Ceci, esta es una mujer que vino a explicarnos y contarnos como estaba el tema de los zapatistas, los indígenas, qué es el EZLN… Esto significa Ejército Zapatista de Liberación Nacional, como ya he dicho antes es una organización Mexicana y fue un grupo armado revolucionario. Actualmente ya no llevan armas.  Aunque está formada principalmente por pueblos indígenas, la organización se ve como parte de un movimiento contra el capitalismo.



 Yo, bueno, nosotros gracias a dios vivimos muy bien porque tenemos de todo, educación, centros de salud, recursos “vitales”… No sabia que los indígenas como vosotros vivían tan aislados del "primer mundo". (Tal vez incluso esta forma de llamarlo, primero tercero...es algo que tenemos que revisar, ¿verdad? Muchas veces los últimos resultan ser los primeros). En verdad creo que nosotros somos muy afortunados y hay veces que nos quejamos porque no tenemos lo que queremos. Pero ahora que escribo esto me doy cuenta que tengo un montón de cosas si me comparo con otros jóvenes que seguramente tienen muchas menos oportunidades.

 Ahora lo que me gustaría saber de vosotros es que hacéis día a día, si los niños van a la escuela, si tenéis un accidente o cogéis alguna enfermedad saber si vais al hospital o al medico, que tenéis para comer… en general como es vuestra vida diaria. Ceci nos comentó que estabais luchando por unas vidas libres o eso entendí yo, que lo que necesitabais era “apoyo” del gobierno para que pudieseis vivir mejor. Aunuqe también nos dijo que no aceptáis las "migajas" del gobierno, que vuestra palabra es "dignidad". También me gustaría saber como están hoy en dia los pueblos zapatistas es decir si están mejor o peor que antes, saber también cuantos sois…

Acabando todo esto me gustaría que se nos informase mas sobre este tema, yo no tenia ni idea de quienes eran los zapatistas hasta que Itziar, mi profesora nos lo contó. Ahora creo que se algo mas de vosotros. Pero seguiremos intentando conocer este mundo nuestro y vuestro, tan diverso.

 

Un saludo y eskerrik asko,

Gontzal Orbe.




 


 

 

  

Ikasleen gutunak (2) zapatistentzat


ZAPATISTENTZAT GURE GUTUNAK                                               

     Idatzi dudan gutuna gai desbedin batzuk jorratzen ditu. Lehengoz, gaur eguneko egoeraz hitz egiten dut. Zapatisten komunitateetako jende asko egoera txarretan bizi direla jakin dut klasean, eta hoberena espero dut beraientzat. Gero Ceciren hitzaldia komentatu dut nire gutun honetan, berari esker komunitate latinoamerikarra hobeto ezagutu dudalako  eta haien bizimodua ulertu dugu klasekide guztiok. Nire ustez, klasean emandakoari esker eta Ceciri esker zapatistak eta beraien mugimendua ezagutu ditugu. Geroago, emakume zapatistaren historioa kontatu dut, oso polita iruditu zitzaidalako eta aldi berean, tristea. Horrez gain, konturatu naiz nola gobernu batek injustizia hain handia egin dezakeen. Azkenik komunitate zapatistari hoberena opa diet, eta urte madarikatu hau (2020) amaitzeko dudan irrika azaldu diet.

   



           Hola compañeros y compañeras de Chiapas,  esta carta esta escrita el 17 de diciembre. Estoy emocionado ya que quedan solo unos pocos días para que nos den las vacaciones, pero sobre todo porque ya quedan apenas dos semanas para acabar este año tan complicado, 2020. Ha sido muy difícil para todos, pero no me quiero imaginar lo que habrán pasado muchos zapatistas que no tienen las mismas comodidades que puedo tener yo y mis compañeros. La pandemia ha golpeado duro nuestra tierra.

               Ayer vino a mi clase Ceci, me pareció una mujer muy agradable y la charla-plática que nos dio fue muy interesante. Tengo que admitir que no sabía mucho del tema, de México y la población indígena, pero gracias a su charla he conocido vuestra lucha. Nuestra profesora, Iziar Villanueva, nos explicó hace unos días que íbamos a recibir una pequeña charla. Ese día por la tarde se me ocurrió informarme un poco para no estar muy perdido cuando nos explicara. Me quede totalmente sorprendido con lo que vi, el movimiento de los zapatistas es increíble, nunca pensé que una comunidad con tan pocos recursos pudiera movilizar a tanta gente y presionar tanto a un gobierno. Además la forma de hacerlo me pareció muy interesante, ya que no tenéis miedo a nada. En mi opinión debería darse mas voz a movimientos como el vuestro, ya que como he dicho antes de la charla no conocía lo que hacíais y si no hubiéramos visto el tema en clase no conocería ni tan siquiera vuestra existencia.  Por eso os sugiero seguir haciendo algo más para daros a conocer en otros países europeos, esa sería una buena forma de daros aún más voz-

        Como ya he comentado Ceci nos explico muchas cosas, y entendí que en Sudamérica hay gente muy interesante e historias increíbles. Me entró curiosidad y empecé a buscar alguna historia interesante de zapatistas. La que más me sorprendió fue la de una mujer mexicana de una familia de campesinos. Ella siempre había tenido una vida tranquila y pacífica hasta que llego la guerra. Su humilde familia estaba en contra de la violencia pero por compasión ayudaban a los soldados y guerrilleros que les pedían ayuda.

 Les daban techo y comida y se esforzaban muchísimo en ello. Me pareció muy bonito lo que hacían porque también ayudaban a heridos y enfermos, todo mientras cultivaban sus tierras y trabajaban en casa. El problema fue cuando se corrió la voz, y el gobierno decidió atacar la pequeña casa y destruir todos los cultivos. Todo esto solo por ayudar a gente que lo necesitaba, una total injusticia.

           Espero que toméis en cuenta mi sugerencia, de daros aún más a conocer, aunque entiendo que no será la primera vez que os planteéis este tema, y ya lo estaréis intentando. Quiero expresaros mi admiración y todo mi apoyo y os deseo lo mejor. Espero que en estos tiempos difíciles sigáis adelante y podáis con todo.  Gracias por vuestra atención.

Alexander Mendiguren.

Diciembre de 2020

      

 

lunes, 4 de enero de 2021

Ikasleen gutunak (1) zapatistentzat

 ZAPATISTENTZAT GURE GUTUNAK

Nuestras cartas para los zapatistas



Kaixo historiagileok!!

Hoy, cosa extraña, os escribo en castellano, ya que este link puede quizá llegar hasta el otro lado del Océano, y el objetivo es ser comprendidos desde allá también, desde Chiapas, en el sureste de México.

Aquí va pues, la primera de tres cartas para los y las jóvenes indígenas zapatistas de Chiapas. Con un pequeño resumen en euskera, que es la lengua en que aprendemos la historia...

Un fuerte abrazo que llegue hasta México y mil gracias a Ceci que nos trajo las voces, los sueños y las utopías que nacen y viven en Chiapas.

Hona hemen, Lararen gutuna:

Oso krudela izan da Ceciri entzutea eta Chiapaseko egoera jakitea. Egia da zuzenean ez izan arren, gure errua dela Mexikoko egoeraren jarraipena. Horregatik pentsatzen dut hori aldatu behar dugula, guztiok entzun beharko genuke Mexikoren egoera nolakoa den!. Hemen dauzkagun gauzak, Mexikoko indigenek ezin dituzte eskuratu eta borrokatzeko arrazoia bihurtu dira.  Oso eskertuta nago historiaren beste aldea entzuteko eta Cecik oso ondo azaldu zituen gauza guztiak. Gehien inpaktatu ninduena emakumeen egoera izan zen eta bilatzen hasi nintzen, ikertzen hasi nintzen. Geroago, aurkitu dut nola feminizidio gehiago daudela egunero coronavirusak infektatuak baino. Asko miresten dut indigenen bizitzeko herburuak eta zelako balioa ematen dioten gauza simpleei, haiengandik asko ikasi beharko genuke eta Ceciri entzun ondoren praktikan ipintzen saiatuko naiz. Askoz gehiago jakitea gustatuko litzaidake baina hemendik aurrera nire esku dagoen informazioa bilatuko dut. Oso tristea da jakitea gaur egun diruarekin dena egin ahal duzula, gobernua eta polizia erosi baita jendea mehatxatu edo hil. Gogorra da jende askoren axolagabekeria. Gure esku dago hau obetzea eta nahiz eta Cecik esan momentuz egoera honen hobekuntza ez ikusi, nik hurrengo belaunaldientan konfiantza daukat (nirea da, jakina!) eta espero dut egoera honetan guk gauzak hobetzeko eskua sartzea. Eskerrik asko gai hau ikasteko aukera emateagatik, Itzi, eta espero dut urte guztietan egitea.

Benetan asko ikasi dugula!.

 

Hola, soy Lara Añibarro estudio 1º de Bachiller en el colegio Jesuitas Indautxu en Bilbao, España y me he informado sobre el movimiento Zapatista y la devastadora situación en Chiapas al sureste de Mexico, gracias a mi profesora de historia que ha decidido darnos la oportunidad de conocer la historia no solo desde un punto de vista Europeo y de los conquistadores sino de la otra cara de la moneda en este caso los indígenas. Hemos tenido la oportunidad de escuchar a Ceci una mujer maya de Chiapas que ha podido presenciar la profunda diferencia no solo cultural sino política y económica que hay entre los países Europeos y México. 

 A raíz de las reflexiones que se hicieron en clase, pude hacer algunas comparaciones. Por ejemplo, pensé que mientras aquí nos quejamos por las carencias de nuestro sistema de salud pública, con el dinero que paga una sola familia en nuestra tierra para costearse la salud en el sistema privado, quizá en México se podría dar servicios de salud gratuita a cientos de personas que carecen de ella. También me sorprendió saber lo peligroso que es para una mujer hoy en día vivir en México. Sin ir mas lejos, este 2020 han sido más los casos diarios de violencia sufrida por las mujeres que de infectados por coronavirus, aunque no aparece tanto en las noticias que nos llegan. La situación de las mujeres en México no deja de empeorar; al parecer, la tasa de feminicidios cada vez es mayor, no deja de incrementarse el número de madres que buscan a sus hijas desaparecidas, mayormente asesinadas por crímenes organizados por las mafias. También en nuestro país hay asesinatos a mujeres, y protestas...



 También me sorprendió la cultura indígena, esa forma de ver la vida que cambia hasta su percepción de las propias necesidades. No puedo dejar de pensar que, mientras aquí nuestra mayor ambición es el dinero y no somos capaces de apreciar nuestros recursos ni a la gente que nos rodea, en las comunidades indígenas se vive como esencial el comer en familia y el tener paz. Para nosotros tener un techo y comida en la mesa tres veces al día es algo tan básico que ni siquiera nos podemos imaginar que para otras personas eso pueda ser lo más importante.

Me gustó mucho cuando Ceci nos explicó el valor que le dan allí a la familia y a la tierras. Nos contó que por las mañanas desayunan todos juntos y hablan entre todos sobre, por ejemplo, lo que han soñado o cosas triviales sin preocuparse por el tiempo que estan “perdiendo”. Para nosotros, el tiempo perdido en sinónimo de dinero no generado. ¡Qué miradas de la vida tan distintas!. También me llamó la atención la importancia que le dan en Chiapas a la comunidad y a la naturaleza como parte de ellos mismos y de la comunidad. Tenemos mucho que aprender para saber apreciar los “privilegios” que tenemos y debemos aprender a compartirlos entre todos. Se me hace muy importante darnos cuenta de que alli no contaminan ni un 1% de lo que contaminamos aquí diariamente y que dia tras dia les quitamos las pocas tierras que tienen y cuidan, para nuestro propio beneficio o para plantar productos naturales que empleamos en nuestro consumo, sobre todo de los europeos.




 Me causa mucha tristeza saber que de no ser por la oportunidad que nos han dado en clase de poder ver la otra cara de la historia, no nos hubiéramos enterado de lo que ocurre en nuestro propio mundo y en nuestro propio tiempo. Gracias al testimonio de Ceci, porque si no, no habriamos sabido ( a no ser que nos informasemos por nuestra cuenta) nada sobre el movimiento Zapatista ni tampoco hubiéramos conocido la situacion de los indígenas en Chiapas y en  todo México. Saber que el movimiento EZNL es una lucha por el trabajo, tierra, techo, alimentación, salud, educación, independencia, libertad, democracia, justicia y paz... ha sido muy interesante. Heos aprendido que lograr el cumplimiento de estas demandas básicas de su pueblo formando un gobierno y un pais libres es su sueño. Lo que nosotros ni imaginamos poder perder, por ser tan basico, ellos tienen que luchar para lograrlo.

Hablamos y alardeamos de ser nuevas generaciones de mente abierta pero no somos capaces de ver ni de dar la cara por otros paises en los que no se cumplen ni se representan los valores que decimos tener y defender.

Puede ser que tengamos miedo a grandes potencias como Estados Unidos o simplemente que nos gana el conformismo: de cualquier manera me resulta denigrante nuestra pasividad. Que nos lavemos las manos y enseñemos en clases de historia que la esclavitud hoy en dia está prohibida, sin querer ver el hecho de que España sigue comprando y cambiando mercancías con ciertos paises potenciando así una nueva forma de esclavitud, se me hace terrible. No puedo aceptar  la falta de derechos ni las malas condiciones en las que viven tanto indigenas como muchas comunidades negras a lo largo y ancho de otros continentes. Y me parece que hay formas de consumir y de vivir que apoyan directamente estas formas de perpetuar la pobreza o la esclavitud. He de decir que yo tambien soy culpable de ello por ejemplo comprando ropa a inditex, cereales kellogs o contratando la ayuda de empresas como iberdrola, por dar solo algunos ejemplos cercanos. Gracias a la charla de Ceci yo, y confio en que mis compañeros también, voy a intertar informarme mas sobre el tema y tenerlo diariamente presente. 

Confío en que las nuevas generaciones tengan presentes los conocimientos que tenemos la suerte de tener sobre la situacion de otros paises y tomen cartas en el asunto. Me cuesta asumir que los indigenas tengan que luchar y ser asesinados por defender sus derechos o que se les calle con amenazas y sobornos. Admiro mucho la unión que tienen los indigenas y cómo miran por el bien común y no el propio, tenemos mucho que aprender de ellos y ojalá todo el mundo, todos los jóvenes, tuvieran la oportunidad de escuchar lo que nos contó Ceci a nosotros.



Gracias a mi prima -que estuvo dos años de voluntaria, uno en Mexico y otro en Etiopia ayudando-, siempre he tenido planeado hacer un viaje de voluntariado a un sitio donde pueda dar todo de mí para ayudar. Después de la charla, de ver los videos y de que Ceci afirmase que la situación allí cada vez esta peor y que no ve salida para los indigenas. Me gustaria hacer un voluntariado alli para ver en primera persona la situacion y dar todo lo que pueda por ayudar a esas personas aunque no vaya a cambiar el mundo. Me gustaría saber mucho más y no me importaría tener mas sesiones de informacion sobre los Zapatistas ni los feminicidios en Chiapas.

Muchisima fuerza a todos vosotros y vosotras compañeras de Chiapas,

Lara.

 









Arauak apurtu?

  Arauak apurtu? Giza Eskubideen Historia Kaixo, historiagileok!! Zer moduz? Urte honetan egin dugun prioektua  aurkeztu nahi dizuet gaur. H...