ikuspegi kritikoa

II Mundu Gerraren aurrean

IKUSPEGI KRITIKOA

Sarrera honetan ikasleen hausnarketa batzuk dituzue. Beste sarrera honetan, II Mundu Gerraren amaiera eta ondorioak aztertu zituzten. Hona hemen beraien laburpenak eta iritzi kritikoak:

Bere lanean Leirek aipatzen du nola "etsai historikoak" (Amerika eta Errusia) ez direla beti "hain etsai amorraturik" izan, eta askotan elkar kolaborazioa egin dutela:

"Lehen artikuluan, espainiarra den ABC egunkarian ezagutarasten dizkigute Bigarren mundu Gerrako eta Gerra Hotzeko hainbat gairi buruzko gertakizunak. Hasieran Errusiak Amerikako Estatuei independentzia lortzen lagundu ziela aipatzen du. Baina Gerra Zibilean ere, Errusiako laguntzak izan zituzten ndependentistek. "Bizar Gorria" operazioan, II Mundu Gerrak AEB - Amerikako Estatu Batuek Errusiari -SESB-eri asko lagundu zioten. (...)

Hirugarren eta azken albistean (...). Azkenean, galdera bat bururatu zait:

• Nork irabazi zuen, benetan, II Mundu Gerra?

Egunkari bakoitzean interpretazio desberdinak egiten dituzte eta bakoitzak du bere ikuspegia. Zeren arabera? Zauden lekuaren araberako da askotan. Adibidez, Europako Ekialdean Errusiak irabazi zuela esaten zuten. Mendebaldeko Europan, berriz, AEBek eta Churchillek gidatutako aliatuek irabazi zutela zioten.

Hiru albiste hauen ondoren konturatu naiz zerbait dutela komunean: Lehenengoz, nork kontatzen duen esku geratzen da ateratako ondorioa edo interpretazioa. Eta, beste alde batetik, guztiok ditugula interesak historia interpretatzen dugunean."

Leire  U.

Beste ikasle honek ere, galdera bera erantzuten du eta begirada jartzen du artikuluak esaten duen hitzetan:

" Amerikako Estatu Batuek, Ingalaterrak eta De Gaulle jeneralak (Frantziak) gidatutako espedizio taldeak Alemaniaren aurkako mendebaldeko frontea ireki zuten 1944ko ekainaren 6an, Normandiako lehorreratzearekin batera.

Hau da, mendebaldeko aliatuen eta Alemaniaren arteko gerra irekiak urtebete baino gutxiago iraun zuen. AEB-k eta Britania Handiak borroka egin zuen Alemaniako izugarri ahuldu baten aurka (...)"

Sara R.

Ikasle honek deskribatzen du nola bi Mundu Gerrek dolarra sendotu duten. Gerrek izan ditzakete ondorio ekonomiko positiboak herrialde bateko ekonomiarako?

"Gaur egun munduko ekonomian dolarraren kokagunea oso sendoa da, baina honek arriskua handia du. Lehen  Mundu Gerrak egoera errotik aldatzen da Ipar Amerika nazioarteko hartzekodun handiena bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerrak dolarra are gehiago indartu zuen. Munduko Bankuetako eta nazioarteko elkar trukeetako dolarra moneta erreferente gisa erabiltzea erabaki zuten. Gaur egun arte petrolioaren prezioa dolarretan neurtzen da."

Ainhara O.

Ikasle honek beste datu eta interpretazio batzuk egiten ditu:

"Nahiz eta Hollywoodek AEBek II Mundu Gerra irabazi zutela esan, Wehrmacht-eko (Alemaniako defentsarako indar militarrak) hildakoen %70a SESBeko biztanleak ziren. (...) SESBek eta Alemaniak 1941tik aurrera borrokatu zuten, baina Estatu Batuek eta Erresuma Batuen arteko aliantzak bakarrik urte batean. Nor zen, benetan, garailea?

Dolarrak III Mundu Gerra behar du: (...) Herrialde baten egoera ekonomikoa hobetzean dolarrak jaitsiera bat izan dezake (Adibidez, petrolioaren arloan, Gadafi hil zuten kontu hau zela eta). Ikusi ahal dugu nola Estatu Batuetako egoera ekonomikoak hobertanz jotzen du gerra bat gertatu ondoren, Ekialde Hurbilean ikusten dugun bezala. AEBetako zorra oso larria denez, argi dago II Mundu Gerra behar dutela"

Alvaro D.S

II Mundu Gerra. Amaiera, ondorioak

II Mundu Gerra 

Kaixo, berriz ere!
Material batzuk prestatu ditut zuentzat, zoazte eta ikertu. Sarrera honetan aurkituko duzuna:
1. IIMG. PPT
2. IIMG zineman.
3. II MG Dokumentaletan.
4. II.MG-ren aurreko begirada kritikoa
5. II MG-ren ondorioak.
6. II MG eta gero:  Giza Eskubideak, Nazio Batuen Erakundea.
7. II MGren ostean: Gerra Hotza. 

*****

1. IIMG. PPT

• Hona hemen 1939- 45ra bitarteko II Mundu Gerrari buruzko PPT.

2. IIMG zineman, musikan

Eta hemen, gerraren kontrako kanta:

La cancó del soldadet (Manel)

(Normandiako lehorreratzea. Pelikula: "Ryan soldadua salba ezazue")

Normandiako Lehorreratzea

1944ko ekainaren 6an (E-Eguna) Bigarren Mundu Gerrako aliatuek Normandiaren inbasioaren hasiera operazioa izan zen. Itsasotik egindako historiako inbasiorik handiena izan zen eta helburua Alemania Naziari Mendebaldeko Frontea irekitzea izan zen.

Hildako gehienak Omaha hondartzan lehorreratu zirenen artean izan ziren, euren itsas-hegia aldapatsuagoa zelako. Gold, Juno eta Sworden hainbat herri fortifikatu etxez etxeko gerran garbitu zituzten, eta Golden jarritako bi bunker desaktibatu zituzten, tanke bereziak erabilita.

Aliatuek ez zuten lortu E-Egunean euren helburuak eskuratzea. Herri batzuk Alemaniaren eskuetan mantendu ziren. Juno eta Gold hondartzak batzea baino ez zuten lortu lehen egun hartan, eta bost hondartzen eremua ez zuten lortu geroago arte; hala ere operazioa garrantzitsua izan zen, Aliatuek hanka bat jarri zutelako Frantzian eta hortik hilabetetan soldadu gehiago sartu eta Mendebaldeko Frontea osatu zutelako. Alemaniak 4.000tik 9.000ra arteko hildako izan zituen egun hartan. Aliatuek 10.000 baja, horietatik 4.414 konfirmatutako hildako. Museoak, memorialak, eta gerra-hilerriak nonnahi daude inguruan gaur egun.

Jorge Drexler-en kanta "El pianista del Gueto de Varsovia".

Varsoviako ghettoa edota Varsoviar ghetto

Bigarren Mundu Gerran, Holokauston Hirugarren Reichak Poloniako Varsovia hiriburuan ezarri zuen Europar osoko judutar ghetto handiena izan zen. Hiriburuaren erdigunean ezarri zen 1940ko urriaren eta azaroaren artean eta, 1939ko erroldaren arabera, ghettoan 359.827 pertsona bizi ziren, hauei hiriko beste eremuetatik nahiz ingurutik lekualdatuak izan ziren biztanle berriak gehitu behar zaizkielarik. Varsoviako biztanleriaren %30a zen eta lurren %2,4ko azaleran pilatuta zeuden. Martxan egon zen hiru urtetan zehar, bertako biztanleek jasandako gosete, gaixotasun, kontzentrazio-esparruetako barneratze eta sarraskiaren ondorioz, biztanleria 50.000ra murriztu zen. 

Varsoviako pianojolea:

Pelikula honetan kontatzen digute Wladyslaw Szpilman-en historia. Pianojolea zen eta Varsoviako ghetton bahitua izan zen, judutarra zelako. Nazismoa eta gerra amaituta, liburu biografikoa idatzi zuen bere bizipenak kontatzeko. Liburu horrekin pelikula bat errodatu zuten izen berarekin: "Pianojolea".

Jorge Drexler (XXI. mendean) kantariaren abesti honetan ikusi ahal ditugu liburuaren gaineko pelikularen irudiak. Historia erreal batean oinarrituta, Jorge Drexlerek gogora ekarri nahi zuen Varsoviako ghettoan gertatu zena. Musikariak salatzen du "munduak ez duela ikasten", holokaustoan egindako sarraskitze zentzugabekoa. Gaur eguneko edoizen musikaria, homosexuala... izan zitekeen Varsoviako pianojolea.

Schindlerren zerrenda

Ausardiaren historioak, Historian:

 Schindler eta Irena Sendler

Schindler's List 1993ko Steven Spielberg zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama filma bat da. 1982ko Thomas Keneallyren australiar idazlearen Schindler's Ark (Schindlerren Kutxa) liburuan oinarrituta dago.

Filmak Oskar Schindlerren istorioa kontatzen du, Holokaustotik 1000 judu poloniar inguru salbatu zituen Sudeteetako enpresaburu katolikoarena. Oso historia hunkigarria da.  Bigarren Mundu Gerran Oskar Schindler giza harremanetarako talentua duen alemaniar enpresaburu bizizalea da, horretaz baliatuz nazien begiko izateko egitasmo bat burutuko du. 1939an alemaniarrek Polonia inbaditu ostean Schindlerrek bere harremanei esker lantegi baten jabetza lortuko du. Lantegi horretan ehundaka judu langile gisa enplegatuko ditu. Bertako arduradun judua lantegiko itzalpeko zuzendaria izango da, Schindlerrek enpresaburuaren betebeharrekiko erabat ezjakituna baita. Baina naziek ez dakitena da Shcindlerrek juduak kontzentrazio-esparruetatik eta heriotz ziur batetik salbatzeko bere lantegiaz baliatzen ari dela.

Irena Sendler, Varsoviako Geto-ko aingerua

Azken bideo honek Irena Sendler (1910-2008) langile soziala eta erizainaren historia kontatzen digu. Poloniako okupazioan gertatu ziren historiak izan ziren, eta bizitzak zalbatzeko emakume ausart honen ideiak eta ekintzak ikus ditzakezu bideoan. Irena anonimatoan jardun zen eta ez zen oso ezaguna izan nazien garaian baina bere historia agerian irten zenean onartu zizkioten meritu guztiak. Oso modu zuhurrean ghettotik atera zituen umeak, heriotz seguru batetik. Salbatutako haur judutarrak izkutatzen zituen maletetan, hil-kutxetan edo beste modu askotan naziek konzentrazio esparruetara ez eramateko.

3. II. Mundu Gerra dokumental batzuetan

Bi bideo duzu hemen azpian, gerraren amaieran sakontzeko. Hollywood-eko pelikulen arrakastaren ondorioz, II Mundu Gerraren gaineko pelikula asko egin dira nazien kontura, edo aliatuen aldeko iritziak zabaltzeko. Pelikula horiek jorratutako gaiak edo guduak oso ospetsuak bihurtu dira mendebaldeko europarrentzat. Baia beste gertakisun batzuk, ahaztuago geratu dira guretzat. Esae baterako, bonbardaketa atomikoak.

Lehenengo bideo hau, II Mundu Gerrari behin betiko amaiera eman zion gertakizun krudelari buruzkoa da: Hiroshiman eta Nagasaki-n EEBB-ek egindako erasoa, bonba atomikoak, alegia. Ondorio lazgarriak aipatuta geratzen dira, eta etorkizun hurbila, zoritxarrez, argiago geratzen ari zen momentu horretan. Arma atomikoak dituenaren botere ukoezina odolez sinatu zuten bonbek.

1. Hiroshima eta Nagasaki, 1945.

EEBBen rol-a IIM Gerran. Canal Historia. 

4. II.MG-ren aurreko begirada kritikoa
Ondo ohartzen bazara, aurreko bideoetan bi ikuspegi desberdinak ikusiko dituzu. Agian, kontrajarriak, ezta?

Jarraitu ikerketa egiten:

• Hemen duzu EEBBetako parte hartzearen gaineko berria.
• Hemen duzu esteka bat...
• Eta hemen, beste bat.

(Behatu: nork argitaratu ditu?)

Idatz ezazu zure koadernoan orrialde bateko laburpena jaso duzun informazioarekin. Klasean laguntza emango dizut!!

5. II MG-ren ondorioak

Zeintzuk izan ziren II Mundu Gerraren ondorioak??

XX. mendeko boteretsuak

XX. mendeko protagonista batzuekin 

Hitler, Stalin eta Roosvelt

Kaixo!! Kazetariak izan nahi duzue?. Egingo duguna ikerketa-kazetaritza da. Aurrez aurre izango dituzue XX. mendeko protagonista batzuk. Beraz, aprobetxatu behar duzue elkarrizketak egiteko. Zuen zalantza guztiak argitu behar dituzue!!. 

Pertsonaje historiko hauek "Historiak epaituko nau" pentsatzen zuten, seguruenik. Orain heldu da momentu hori!! ZUEK galdetu, entzun...eta epaitu!!