ikuspegi kritikoa

II Mundu Gerraren aurrean

IKUSPEGI KRITIKOA

Sarrera honetan ikasleen hausnarketa batzuk dituzue. Beste sarrera honetan, II Mundu Gerraren amaiera eta ondorioak aztertu zituzten. Hona hemen beraien laburpenak eta iritzi kritikoak:

Bere lanean Leirek aipatzen du nola "etsai historikoak" (Amerika eta Errusia) ez direla beti "hain etsai amorraturik" izan, eta askotan elkar kolaborazioa egin dutela:

"Lehen artikuluan, espainiarra den ABC egunkarian ezagutarasten dizkigute Bigarren mundu Gerrako eta Gerra Hotzeko hainbat gairi buruzko gertakizunak. Hasieran Errusiak Amerikako Estatuei independentzia lortzen lagundu ziela aipatzen du. Baina Gerra Zibilean ere, Errusiako laguntzak izan zituzten ndependentistek. "Bizar Gorria" operazioan, II Mundu Gerrak AEB - Amerikako Estatu Batuek Errusiari -SESB-eri asko lagundu zioten. (...)

Hirugarren eta azken albistean (...). Azkenean, galdera bat bururatu zait:

• Nork irabazi zuen, benetan, II Mundu Gerra?

Egunkari bakoitzean interpretazio desberdinak egiten dituzte eta bakoitzak du bere ikuspegia. Zeren arabera? Zauden lekuaren araberako da askotan. Adibidez, Europako Ekialdean Errusiak irabazi zuela esaten zuten. Mendebaldeko Europan, berriz, AEBek eta Churchillek gidatutako aliatuek irabazi zutela zioten.

Hiru albiste hauen ondoren konturatu naiz zerbait dutela komunean: Lehenengoz, nork kontatzen duen esku geratzen da ateratako ondorioa edo interpretazioa. Eta, beste alde batetik, guztiok ditugula interesak historia interpretatzen dugunean."

Leire  U.

Beste ikasle honek ere, galdera bera erantzuten du eta begirada jartzen du artikuluak esaten duen hitzetan:

" Amerikako Estatu Batuek, Ingalaterrak eta De Gaulle jeneralak (Frantziak) gidatutako espedizio taldeak Alemaniaren aurkako mendebaldeko frontea ireki zuten 1944ko ekainaren 6an, Normandiako lehorreratzearekin batera.

Hau da, mendebaldeko aliatuen eta Alemaniaren arteko gerra irekiak urtebete baino gutxiago iraun zuen. AEB-k eta Britania Handiak borroka egin zuen Alemaniako izugarri ahuldu baten aurka (...)"

Sara R.

Ikasle honek deskribatzen du nola bi Mundu Gerrek dolarra sendotu duten. Gerrek izan ditzakete ondorio ekonomiko positiboak herrialde bateko ekonomiarako?

"Gaur egun munduko ekonomian dolarraren kokagunea oso sendoa da, baina honek arriskua handia du. Lehen  Mundu Gerrak egoera errotik aldatzen da Ipar Amerika nazioarteko hartzekodun handiena bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerrak dolarra are gehiago indartu zuen. Munduko Bankuetako eta nazioarteko elkar trukeetako dolarra moneta erreferente gisa erabiltzea erabaki zuten. Gaur egun arte petrolioaren prezioa dolarretan neurtzen da."

Ainhara O.

Ikasle honek beste datu eta interpretazio batzuk egiten ditu:

"Nahiz eta Hollywoodek AEBek II Mundu Gerra irabazi zutela esan, Wehrmacht-eko (Alemaniako defentsarako indar militarrak) hildakoen %70a SESBeko biztanleak ziren. (...) SESBek eta Alemaniak 1941tik aurrera borrokatu zuten, baina Estatu Batuek eta Erresuma Batuen arteko aliantzak bakarrik urte batean. Nor zen, benetan, garailea?

Dolarrak III Mundu Gerra behar du: (...) Herrialde baten egoera ekonomikoa hobetzean dolarrak jaitsiera bat izan dezake (Adibidez, petrolioaren arloan, Gadafi hil zuten kontu hau zela eta). Ikusi ahal dugu nola Estatu Batuetako egoera ekonomikoak hobertanz jotzen du gerra bat gertatu ondoren, Ekialde Hurbilean ikusten dugun bezala. AEBetako zorra oso larria denez, argi dago II Mundu Gerra behar dutela"

Alvaro D.S

Informazio eskubidea

INFORMAZIO ESKUBIDEA

Egia jakiteko eskubidea

kaixo!!
sarrera honetan informazio eskubideari hitz egingo dugu.
Edozein gauza esan daiteke? Hedabideek gezurrak esan dezakete?

• Espainiako konstituzioan, 20. artikuluan, eskubide hau bermatuta geratzen da.

Eskubide hauek autortu eta babesten dira:

a) Pentsamenduak, ideiak eta iritziak askatasunez adieraztea eta zabaltzea; hitzez, idatziz edo beste edozein euskarriren bidartez.
b) Ekoizpena eta sorkuntza literarioa, artistikoa, zientifikoa eta teknikoa
c) Irakasleen askatasuna. Katedra askatasuna.
d) Egia komunikatzeko edo jasotzeko edozein euskarritan. Sekretu profesionala eta kontzientzia askatasuna arautuko da askatasun hauek gauzatzeko eta bideratzeko.
e) Eskubide hauen erabilerari ezin zaio inolako zentsurarik jarri.
f) Parlamentuak kontrolatuko ditu hedabideak legearen arabera beti gizartearen aniztasuna errespetatzen eta Espainiako hizkuntza guztien erabilera bermatzen.

Beraz...

Biktimek zer?

Giza Eskubideen aldeko lana

Biktimek, zer eskatzen dute?

Guantanamo. Torturas

Nor da ausarta?

Estrategias para la defensa de los derechos humanos en Colombia. Zoaz esteka honetara!

Mundu Garaikideko Historiako irakasgaian gatazka armatu asko aztertzen dugu. Mundua ezagutzeko aukera polita da, baina zoritxarrez, itxaropenik gabe geratzen garela ematen du, batzuetan. Gerretan sufrimendu handia sortzen da, eta gerrak ez dira amaitzen. Hala ere, gaurko sarrera honetan urrats batzuk ezagutuko ditugu. Pausu hauek ematen direnean, gatazken amaiera osasuntsua gertuago dago: hau da, etorkizunean ez da hain erraz errepikatuko baldintza egokiak  jartzen badira. Zeintzuk dira, ba, baldintza horiek? kausak eta ondorioak ulertzea, eta konponbideak bilatzea. 

Fake-ak eta"egia-osteak"

Fakeak, "egia-osteak" edo "albiste faltsuak"

Informazioaren munduan, non dago egia?

Azken urteotan, informazioa biderkatu egin da gure bizitzetan. Informazioa eta albisteak leku guztietatik heltzen zaizkigu. Facebook-en, Whatsapp-en Instagram-en edo Twitter-en irakur ditzakegu berriak, albisteak, iruzkinak, "egiak"... Konturatu naiz ikaslerik interesatuenek gauza asko ikasten dutela Interneteko sare sozialetan edo hedabide digitaletan. Zein ondo, ezta? Gaurko gazteek askatasun handia dute edukiak topatzeko. Baina, askeak dira informazio ona aurkitzeko? Askeak gara? Irakurtzen dugun guztia egia da?

Fake bat albiste faltsu(tu)a da. Gezur bat, egiaren "zati" txiki batekin. Batzuetan, nahi gabe egiten den prozesua da. Esaten dugu esaldi bat historiako oso pertsonaia ezagun batena dela ez dakigulako oso ondo non bilatu edo norena den. Eta borondate txarrik gabemantentzen dugu akatsa. 

Beste batzuetan, ordea, iritzi publikoa manipulatzeko erabiltzen da; orokorrean, iritzia manipulatzeko interesa duten botereek egiten dute: botere politikoak, ekonomikoak... Horretarako, hedabideak erabiltzen dituzte eta dirua inbertitzen dute. 

Goazen, ba informazioaren "egiazkotasuna" aztertzera!